Giới thiệu về Website

Trang web phamthiyen.com là nơi đăng tải những bài viết, video hướng dẫn cách áp dụng Phật Pháp: giáo lý nhân quả và tâm linh vào cuộc sống bằng phương pháp tâm linh của đạo Phật.

Phạm Thị Yến

Tiết Thanh Minh: nguồn gốc và ý nghĩa bạn nên biết

Người xưa thường quan niệm: “Sống có nhà, chết có mồ”, tức là khi sống thì phải có nhà cửa, khi chết phải có nấm mồ là nơi cư trú. Sau khi gia đình có người mất, những thân nhân, quyến thuộc thường ra mộ để thăm nom, chăm sóc, và coi đây như ngôi nhà của người đã mất. Đây cũng là nơi giúp người còn sống có cảm giác được gần gũi hơn, có thể “tiếp xúc” được với người đã mất để thể hiện tình cảm và sự biết ơn của mình. Bởi vậy, Tiết Thanh Minh ở một số vùng miền trên đất nước Việt Nam là một phong tục có tính nhân văn rất sâu sắc.

Vậy theo góc nhìn của đạo Phật người chết có ở trong nấm mồ không? Và trong Tiết Thanh Minh người còn sống nên làm gì để được lợi lạc nhất? Mời quý Phật tử cùng tìm hiểu câu trả lời qua bài trạch giảng của Phật tử Phạm Thị Yến (Pháp danh Tâm Chiếu Hoàn Quán) qua bài viết dưới đây.

Sau khi chết, điều gì đưa chúng sinh đi tái sinh?

Có người quan niệm rằng “chết là hết”, chết rồi thì không còn gì tồn tại nữa. Cũng lại có quan điểm cho rằng chết xuống dưới “cõi âm” vẫn sinh hoạt, sinh sống bình thường như người trên trần gian như câu nói “trần sao âm vậy”,… Nhưng theo tinh thần của đạo Phật thì chết không phải là hết; chết chỉ là bỏ thân mạng này, còn thần thức sẽ theo nghiệp mà tái sinh vào các cảnh giới khác.

>>> Sự tái sinh của con người sau khi chết

Sau khi chết, tùy theo khuynh hướng của tâm (nghiệp) mà thần thức sẽ đi tái sinh ở cõi tương ứng

Để lý giải về chuyện tái sinh cô Phạm Thị Yến chia sẻ: “Trong Phật Pháp, con người sau khi bỏ thân sẽ theo nghiệp lực để tái sinh. Nghiệp lực là do ý thức của mình tạo nên cho mình một quan điểm “bén rễ” sâu chặt vào trong tâm. Sau khi chết, nghiệp lực của ý thức này sẽ tái sinh, gọi là thức tái sinh”.
Để các Phật tử hiểu hơn về phần nghiệp của ý thức dẫn dắt đi tái sinh, Cô đã lấy ví dụ về tư tưởng con trưởng phải thờ ông bà tổ tiên: “Ví như nhiều đời, nhiều kiếp chúng ta có quan điểm “là con trưởng thì thờ”. Quan điểm đó ngấm sâu và khiến cho chúng ta khi tái sinh vào một kiếp khác, từ khi sinh ra cho đến lúc lớn lên mình đã được huân tập những việc làm của người con trưởng rồi”.

Người đã mất có ở trong mồ mả hay không?

Sau khi thành tựu quả vị Phật dưới cội Bồ Đề, Đức Phật thấy được, chúng sinh sau khi chết theo dòng nghiệp lực mà tái sinh. Khi chưa chứng quả giải thoát, một chúng sinh sẽ tái sinh vào 6 nẻo lục đạo luân hồi gồm có: cõi trời, Atula, người, súc sinh, ngạ quỷ và cõi địa ngục. Nương theo lời Phật dạy, Cô chủ nhiệm chia sẻ: “Nguyên nhân khiến mình sinh vào một nơi có quan điểm mồ là nhà, đó là do nhiều kiếp mình ái chấp với cái thân của mình, ái chấp chỗ ở của mình, ái chấp người thân của mình,… Cho nên, những người đã sinh về nơi đây, trước khi họ chết mà không tạo các nghiệp cực nặng khiến sinh về địa ngục, súc sinh, hoặc không tạo các nghiệp thiện để sinh lên cõi trời, mà sinh vào cõi vong linh, ngạ quỷ thì họ đều có duyên chấp vào mồ mả. Vì thế, đối với những người như vậy, khi chưa tái sinh thì đều coi mồ mả chính là nhà của mình”.

>>> Người chết chấp mộ, chấp thân xác có thật không?

Từ lời Cô chủ nhiệm chia sẻ chúng ta hiểu rằng, không phải người nào sau khi chết cũng sống tại mộ. Trong trường hợp họ được sinh lên trời hay xuống địa ngục hoặc trở lại làm người, làm súc sinh thì không còn ở trong ngôi mộ đó nữa. Còn khi tái sinh vào cõi ngạ quỷ mà họ chấp đó là nhà của họ thì họ sẽ ở tại khu đất đó.

Người mất mà tái sinh vào cõi vong linh, ngạ quỷ thì họ đều có duyên chấp mồ mả, coi mồ mả chính là nhà của mình

Tiết Thanh Minh nên làm gì để được lợi ích nhất?

Vào ngày Thanh Minh, con cháu thường sắm lễ ra mộ dâng cúng lên thần linh tại nghĩa trang và tổ tiên cha mẹ để bày tỏ lòng hiếu kính. Từ xưa, trong dân gian thường cúng lễ theo truyền miệng của người đi trước hoặc theo lời của những ông thầy cúng, thầy bói. Có người suy nghĩ phải cúng mâm cao cỗ đầy thì người mất mới được no đủ, nên sát sinh gà, lợn với mong mỏi người mất được thọ hưởng. Nhưng theo quan điểm của nhà Phật thì việc sát sinh cúng tế chẳng những không mang lại lợi ích, mà còn là tạo nghiệp ác cho cả người còn, kẻ mất.
Về vấn đề cúng lễ, cô Phạm Thị Yến chia sẻ: “Đối với Phật giáo, ở mỗi trú xứ đều có những vị quỷ thần có oai đức, oai lực. Cho nên khi mình đi tảo mộ và mình cũng tạ lễ với các vị quỷ thần cai quản ở nơi đây, nếu vong linh nhà mình còn ở đó thì cũng được nương tựa vào oai lực của các vị quỷ thần. Trong kinh Phật dạy rằng nếu ai cúng dường thì người thọ nhận sẽ hộ trì cho người cúng dường đó. Bởi vậy, mình ra chỗ phần mồ mả của người thân đã mất, sắm sửa đồ chay tịnh, cúng lễ mời các vị thần linh, quỷ thần ở đó. Thật ra, họ ăn được hay không chúng ta không quan trọng, miễn là chúng ta không có sát sinh và làm những việc bất thiện để cúng cho họ. Bởi vì các vị quỷ thần có oai lực là do sinh ra từ phước báo thiện lành; có nhiều vị quỷ thần oai đức cũng do sinh ra từ phước báo nơi Tam Bảo. Tức là cũng có duyên đối với Tam Bảo nhưng do nghiệp của họ chưa đi tái sinh vào các cõi khác như trời, người,… nên họ vẫn làm quỷ thần. Những vị quỷ thần ở đây không đói khát, không đau khổ, bởi vì họ có oai lực. Cho nên, mình cúng lễ và cúng dường Tam Bảo để hồi hướng phước báo tri ân các vị thần linh, quỷ thần”.

>>> Lợi ích cho kẻ còn người mất- Kinh Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện phẩm thứ 7 (phần 1)

Để đem lại lợi ích cho kẻ còn người mất, trong Tiết Thanh Minh gia đình nên làm đúng theo nghi thức cúng lễ của đạo Phật

Để đem lại lợi ích cho kẻ còn người mất, trong Tiết Thanh Minh gia đình nên làm đúng theo nghi thức cúng lễ của đạo Phật

Bên cạnh đó, Cô chủ nhiệm cũng chia sẻ về cách bạch cúng các vị Thần linh, cai quản ở vùng đất nghĩa trang là tâm của mình hướng tới tất cả bằng sự tri ân lớn lao, muốn cho những chúng sinh có ân với mình sớm được liễu thoát khỏi luân hồi. Sau đó, mình cũng bạch với các cụ nhà mình xin sửa sang, dọn mồ mả nhân Tiết Thanh Minh.

Ý nghĩa của Tiết Thanh Minh

Với đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, từ xa xưa Tiết Thanh Minh đã trở thành ngày lễ quan trọng, thiêng liêng, đi sâu vào tiềm thức của đa phần người dân Việt Nam. Tuy không phải là Tết lớn, nhưng ngày lễ này đã gắn liền với đạo đức, với bổn phận của con cháu để tưởng nhớ công lao của những người đi trước. Đây chính là ngày để mọi người có dịp báo hiếu, trả nghĩa, gọi là đền đáp phần nào ơn sinh thành tạo dựng của tổ tiên.
Cô Phạm Thị Yến cũng chia sẻ: “Ngày Thanh Minh là ngày để mình nhớ tới những người thân đã mất, nhớ tới chăm sóc “ngôi nhà” cho họ. Vì mình không thể biết họ có còn trong cõi vong linh, ngạ quỷ không nhưng mình vẫn phải đến chăm sóc mồ mả, nếu các cụ còn trong cõi đó thì cũng được yên lòng. Và khi ra dọn cỏ ở mồ mả sạch sẽ vào ngày lễ Thanh Minh là tấm lòng, nghĩa cử của người sống đối với người chết. Mình cũng tạ lễ với những vị thần linh cai quản ở đó để giúp cho người thân của mình được an ổn và tốt hơn”.

Tiết Thanh Minh là dịp mà người nhà sẽ đi dọn dẹp, sửa sang lại phần mộ của người thân đã mất

Tiết Thanh Minh là dịp mà người nhà sẽ đi dọn dẹp, sửa sang lại phần mộ của người thân đã mất

Tiết Thanh Minh không chỉ giúp con cháu được làm tròn bổn phận của mình. Mà đây cũng là dịp để con cháu gieo duyên cho ông bà, tiên tổ biết đến Phật Pháp. Đúng với tinh thần người con Phật, Cô chủ nhiệm chia sẻ: “Tiết Thanh Minh thật sự rất lợi ích khi tâm của mình biết lo cho người mất, nếu như người mất nhà mình chưa siêu thoát. Đây cũng là tâm hiếu thuận của mình với đối người đã mất. Khi ra mộ thắp hương, mình đọc một bài kinh rồi khai thị cho các vong linh: “Thưa các cụ, chết không phải là hết, chết rồi vẫn còn đi tái sinh. Cho nên, nếu các cụ chấp vào mồ mả này thì khi nào động đất sụt hết thì các cụ sẽ đau khổ. Vì thế, chúng con sẽ nương tựa vào Tam Bảo, chúng con cúng dường về chùa để các cụ được nương tựa Tam Bảo, lên chùa nghe Pháp, giác ngộ cho các cụ tu hành chuyển tâm sớm được siêu thoát”. Đó là cách chúng ta kết nối từ phong tục tập quán của dân tộc đến sự giải thoát trong đạo Phật đối với mình và với chúng sinh”.

Mong rằng những lý giải, chia sẻ dựa trên quan điểm trong đạo Phật của cô chủ nhiệm Phạm Thị Yến sẽ mang đến cho quý bạn đọc những kiến thức bổ ích về ngày lễ Tiết Thanh Minh. Chúc cho những ai có nhân duyên đọc được bài viết này sẽ tin sâu nhân quả, tin kính Phật Pháp, có những việc làm thiết thực, lợi ích cho cả người còn sống cũng như người đã khuất.

Hạnh Liên

Các bài nên xem:

1.605 lượt xem
03/04/2020

Bình luận (0)

Xem nhiều nhất trong chuyên mục